روشهای تمیز کردن و نگهداری از ظروف و مجسمههای سفالی
آگاهی از روشهای صحیح تمیز کردن و نگهداری از ظروف و مجسمههای سفالی به شما کمک میکند تا آثار ارزشمند دست ساز را سالیان سال بدون تغییر کیفیت حفظ کنید.
در این راهنمای جامع از رگ کالکشن، اصول علمی و عملی پاکسازی و مراقبت از انواع سفالهای لعابدار، خام و مجسمههای دکوراتیو را بررسی میکنیم تا با خیالی آسوده از هنر دست هنرمندان نگهداری کنید.
شناخت انواع سفال قبل از شروع شستشو
پیش از اقدام به نظافت، شناخت نوع سفال اهمیت زیادی دارد؛ چرا که روش نظافت سفال لعابدار با سفال خام یا بافتدار کاملاً متفاوت است:
- سفالهای لعابدار (Glazed Ceramics): این ظروف دارای لایهای شیشهای و محافظ روی سطح خود هستند که مانع از نفوذ آب و آلودگی به بافت گل میشود. شستشوی آنها سادهتر است اما نیاز به مراقبت در برابر شوک حرارتی دارند.
- سفالهای بدون لعاب یا خام (Unglazed Earthenware): این سفالها منفذدار هستند و رطوبت را به خود جذب میکنند. شستشوی مستقیم آنها با مواد شوینده شیمیایی ممکن است آسیبرسان باشد.
- مجسمهها و احجام دکوراتیو با بافت برجسته: این قطعات به دلیل داشتن ظرافتهای ساختاری و رنگپذیری خاص، نباید به هیچ عنوان غوطهور در آب شوند.
روشهای صحیح شستشوی ظروف سفالی کاربردی
اگر از ظروف سفالی لعابدار برای سرو غذا، پذیرایی یا به عنوان گلدان استفاده میکنید، رعایت نکات زیر جهت شستشو الزامی است:
۱. شستشو با دست و شویندههای ملایم
بهترین روش برای شستشوی ظروف سفالی لعابدار، استفاده از دست، آب گرم و مایع ظرفشویی ملایم است. از بهکارگیری اسکاچهای سیمی، زبر یا پدهای abrasive جداً خودداری کنید؛ زیرا باعث ایجاد خط و خش روی پوشش لعاب میشوند. یک ابر یا اسفنج نرم بهترین ابزار برای این کار است.
۲. عدم استفاده از ماشین ظرفشویی
اگرچه برخی ظروف سفالی مدرن صنعتی مقاوم هستند، اما ظروف و دستسازههای هنری را هرگز نباید در ماشین ظرفشویی قرار داد. فشار بالای آب، دمای زیاد و شویندههای قوی ماشین ظرفشویی میتوانند باعث ترک خوردن، کمرنگ شدن لعاب یا ایجاد ترکهای مویی (Crazing) شوند.
۳. جلوگیری از شوک حرارتی (Thermal Shock)
تغییر ناگهانی دما بزرگترین دشمن سفال است. هرگز ظرف سفالی داغ را بلافاصله زیر آب سرد قرار ندهید و همچنین ظرف سفالی سردی که در یخچال بوده را مستقیم روی حرارت مستقیم یا داخل فر داغ نگذارید. این کار باعث شکستن یا ایجاد ترکهای عمیق در ساختار ظرف میشود.
نحوه گردگیری و پاکسازی مجسمهها و دکوریهای سفالی
مجسمهها، تندیسها و ظروف دکوراتیو که جنبه تزیینی دارند معمولاً کمتر در معرض چربی و آلودگی قرار میگیرند و بیشترین مشکل آنها نشستن گرد و غبار است. برای نظافت این قطعات هنری مراحل زیر را دنبال کنید:
۱. استفاده از قلمموهای نرم یا دستمال میکروفایبر
برای گردگیری شیارها، بافتهای برجسته و ریزهکاریهای مجسمه سفالی، از یک قلممو یا آرایشپاککن بسیار نرم و خشک استفاده کنید. برای سطوح صافتر نیز دستمال میکروفایبرِ بسیار کممرطوب بهترین گزینه است.
۲. پاک کردن لکههای مقاوم با پارچه مرطوب
اگر روی مجسمه یا ظرف دکوراتیو اثر انگشت یا لکها
ی ایجاد شده است، کافی است پارچهای نخی را با آب ولرم اندکی نمدار کرده و به آرامی روی لکه بکشید. بلافاصله با یک دستمال خشک، رطوبت باقیمانده را جذب کنید تا لکه آب روی سطح نماند.
اصول نگهداری و افزایش طول عمر ظروف و مجسمههای سفالی
علاوه بر شستشوی درست، محیط نگهداری آثار سفالی نیز تأثیر مستقیمی بر دوام آنها دارد:
- خشک کردن کامل قبل از انبارداری: سفالهای بدون لعاب یا با لعاب مات، در صورت باقی ماندن رطوبت درون بافتشان، ممکن است دچار کپکزدگی یا بوی ناخوشایند شوند. پس از شستشو، آنها را در فضایی با جریان هوای آزاد قرار دهید تا کاملاً خشک شوند.
- دور نگه داشتن از نور مستقیم خورشید: تابش مداوم و شدید نور خورشید میتواند به مرور زمان بر روی رنگدانههای اکسیدی و پیگمنتهای آثاری که رنگآمیزی دستی دارند تأثیر منفی بگذارد.
- چیدمان ایمن و محکم: مجسمهها و ظروف سفالی ارزشمند را در نقاطی قرار دهید که خطر سقوط، برخورد دست یا لرزش سطح زیرین وجود نداشته باشد. استفاده از پدهای نمدی کوچک در زیر پایه مجسمهها علاوه بر جلوگیری از سرخوردن، از خط افتادن روی میز نیز جلوگیری میکند.
رفع بوی ناخوشایند و لکههای کهنه در ظروف سفالی
گاهی اوقات ظروف سفالی پس از مدتها استفاده بوی غذا یا رطوبت به خود میگیرند. برای حل این مشکل نیازی به مواد شیمیایی قوی نیست:
کافی است مقداری جوششیرین را با کمی آب مخلوط کرده تا خمیری نرم به دست آید. این خمیر را روی سطح داخلی ظرف بمالید و اجازه دهید ۱۵ دقیقه بماند، سپس با آب گرم و اسفنج نرم بشویید. جوششیرین بهطور طبیعی بوی نامطبوع و لکهها را بدون آسیب به لعاب خنثی میکند.
چرا ظروف و مجسمههای سفالی رگ کالکشن متمایز هستند؟
در مجموعه رگ کالکشن (ragcollection.ir)، تمام ظروف، مجسمهها و احجام سفالی با بهرهگیری از بهترین متریال، خاک باکیفیت و پخت در کورههای استاندارد تولید میشوند. لعابکاری دقیق و سنجیده اثرها باعث شده تا علاوه بر اصالت هنری، مقاومت بالایی در برابر استفاده روزمره و نظافت داشته باشند.
جمعبندی
سفالگری هنری اصیل و باستانی است که گرما را به خانه میآورد. با آگاهی از روشهای صحیح تمیز کردن و نگهداری از ظروف و مجسمههای سفالی، میتوانید زیبایی روز اول این دستسازهها را برای سالیان دراز حفظ کنید. شستشوی ملایم، پرهیز از شوک حرارتی و گردگیری دورهای سادهترین گامها برای مراقبت از این یادگارهای هنری هستند. برای مشاهده و خرید جدیدترین ظروف سفالی دکوراتیو و مجسمههای مدرن، از گالری آنلاین رگ کالکشن دیدن فرمایید.
